އަހަރެމެން މީހަކު މަރުވެއްޖެ ކަމަށް މިބަލަނީ އެމީހެއްގެ ފުރާން ގެންދެވުމުންނެވެ. ނަމަވެސް މީހާ ދިރިހުރެމެ މަރުވާ ޙާލަތުގައި ބައަކު ދުނިޔޭގައި އެބަ އުޅެއެވެ. "ގިނަގިނައިން ﷲ ތަޢާލާ ހަނދުމަ ނުކުރާ މީހާއަކީ ދިރިހުރެ މަރުވެފައިވާ މީހެއް" ކަން ހަދީޘްފުޅުން އެނގެން އޮތުމުންނެވެ.
މީސްތަކުންނޭވެ. ހުކުރު ނަމާދު ނިމިގެންވެސް އަވަހަށް އެނބުރި މަސައްކަތަށް ދިއުމަށް ވަނީ އަނގަވައިފައެވެ. ނުވަތަ އެ ހުއްދަ ވަނީ ދެއްވަވައިފައެވެ. ނަމަވެސް އެގޮތުން ދެއްވެވި ހުއްދައިގައި އަންގަވާފައިވަނީ ނަމާދު ނިމިގެން އަވަހަށް އެނބުރި މަސައްތަކަށް ދިއުމަށާއި މަސައްކަތުގައި ތިބޭއިރުވެސް ﷲ ތަޢާލާ ހަނދުމަކުރުންމަތީގައި ތިބުމަށެވެ.
ޙައްޖުގައިވެސް އޮތީ ހަމަ މިގޮތެވެ. ހައްޖުގެ މަތިވެރި އަޅުކަން އަދާ ކުރުމަށްފަހު އެނބުރި އައިސް އެންމެ ގިނައިން ކުރަންޖެހޭ ކަމަކީ ﷲ ތަޢާލާގެ މަތިން ހަނދުމަކުރުމެވެ. ޛިކްރްކުރުމެވެ. އެކަންކަން ވީހައި ގިނައިން ކުރުންމަތީގައި ސާބިތުކަމާއިއެކު ދެމިތިބުމެވެ.
މީސްތަކުންނޭވެ! ﷲ ތައާލާގެ މަތިން ގިނަގިނައިން ހަނދުމަކުރާ، ޛިކްރްކުރާ މީހުންނަކީ ހާދަ މަތިވެރި ބައެކެވެ. ސުވަރުގޭގައި އެމީހުންނަށް ޚާއްބަ ގަނޑުވަރެއް ވެއެވެ. އެއަށްވުރެ ވަކިން ބޮޑު ނިޢްމަތަކީ ކޮބައިހެއްޔެވެ؟
"ތިއަބައިމީހުން ތިމަން ރަސްކަލާނގެ ހަނދުމަކުރާށެވެ! އެއިރުން ތިމަން ރަސްކަލާނގެ ތިއަބައިމީހުން ހަނދުމަކުރައްވާ ހުށީމެވެ.—" (2:152) މި ބަސްފުޅުގެ މަތިވެރިކަން އެނގޭ ހެއްޔެވެ؟ ﷲ ތައާލާ މީހެއްގެ މަތިން ހަނދުމަފުޅު ކުރެއްވެވުމަކީ ކޮބައިކަން އެނގޭ ހެއްޔެވެ؟
އެއީ ތިބާގެ ނަން އުޑުތަކާއި ސުވަރުގެތަކުގައި އިއްވެވުމެވެ. ތިބާގެ ދުޢާ އިޖާބަކޮށް ދެއްވެވުން އެދިވަޑައިގެން މަލާއިކަތުން ދުޢާ ކުރެއްވެވުމެވެ. މިއަށްވުރެ ވަކިން ބޮޑު ނިޢްމަތެއް އިންސާނަކަށް ލިބޭނެ ހެއްޔެވެ؟
މި މަތިވެރި ނިއްމަތް ލިބޭނީ ގިނަގިނައިން ޛިކްރްކުރާ މީހުންނަށެވެ. ގިނަގިނައިން ﷲ ތަޢަލާ ހަނދުމަކުރާ މީހުންނަށެވެ. އަދިވެސް އެނގޭ ހެއްޔެވެ؟ ގިނަގިނައިން ﷲ ތަޢާލާއަށް ޛިކްރްކުރާނަމަ އެމީހަކާއި ޝައިޠާނާ ދުރުހެލިވާނެއެވެ. ﷲ ތަޢާލާގެ މަގުގައި ސާބިތުވުމުގެ ފުރުޞަތު އިތުރުވާނެއެވެ. ދުޢާ އިޖާބަ ކުރެއްވެވުން ގިނަވާނެއެވެ. މާނައަކީ އެފަދަ މީހުން ކުރާ ދުޢާ ގިނަގިނައިން ﷲ ތަޢާލާ އިޖާބަ ކުރައްވަވާނެ ކަމެވެ.
ވީމާ ދިރިހުރެމެ ﷲ ތަޢާލާގެ ޙަޟްރަތުގައި މަރުވެފައިވާ މީހަކަށް ނުވާށެވެ!
- ޑރ. ޔާސިރް ޤާދީގެ ދަރުސަކުން