ހަމައެކަނި އިންޖެކްޝަން ޖަހައިގެން ނުވަތަ ދަންޖައްސައިގެން މަރައިލުމުން ޤިޞާޞް ހިފުމުގެ ޙިކުމަތްޙާޞިލްވޭބާވައެވެ؟
ޤިޞާޞްގެ ޙިކުމަތުގެ ތެރޭގައި މަރުވިމީހާގެ ޢާއިލާއަށް ހިތްހަމަޖެހުން ހޯދަދިނުންވެސް ހިމެނެއެވެ. މިމިންގަނޑުން މިނެކިރާއިރު އެކެއްގެ ބޯ ޗިސްކޮށް މަރާލާއިރު އަނެކާގެ ބޯވަނީ ވަރަށް ރީއްޗަށެވެ. އެކަކު މަރުވިއިރު ލޯބޯ ވަނީ ވަކި ނުވާވަރު ވެފައިއެވެ. އަނެކަކު އެއޮތީ ބަލަންތިބިމީހުންގެ ނަޒަރުގައި އިންޖެކްޝަން ޖެހިއިރު ޢަރާމުގައި އެއްވެސް އަނިޔާއެއް ނުލިބި އަދި ވޭނެއްވެސް ނުލިބި އެނދުމަތީގައިއެވެ. މިގޮތަށް ކަންތައްވާން އެއްވެސް ވާރުތަވެރިއަކު ނޭދޭނެއެވެ.
އެކެއްގެ ލޯބިވާ މަންމަގެ ފުއްކިބަ ފެންނާކަށްވެސް ނެތެވެ. އަނެކަކު އެއޮތީ މަރުވި އިރު މާތަކުގެ ބަގީޗާއެއްގެ ތެރޭގައިއެވެ. އަނެކާގެ ބައްޕަ އެއޮތީ ތުތިމަހަށް ކޮށާފައިއެވެ. އޭނާ މަރާލިމީހާގެ ހުރިހައި ގުނަވަނެއް ހަމައަށް އެއްވެސް ވޭނެއް ނާޅާގޮތަށް އެވަނީ ރައްކާކުރެވިފައިއެވެ. އަނެކާގެ ބޭބެ އެވަނީ ބޯޗިސްކުރެވިފައެވެ. އަނބިމީހާ އެވަނީ ހުވަފަތްވެފައިއެވެ. ދަރިން ޔަތީމްވެފައިއެވެ. އަނެކަކު މިލިއަނުން ނަގައިގެން އެފައިސާ އޭނާގެ ޢާއިލާއަށް ދީފައި އުފަލާއި ޢަރާމުގައި އޭނާ މަރުވާކަންވެސް ނޭނގި ލޯމަރާލަނީއެވެ. މިފަދައިން ހިތް އެދޭނީ ކާކުތޯއެވެ؟ މިއީ ކޮށްލަން ރަނގަޅު ސުވާލުތަކެކެވެ. މަރަށް މަރުހިފާށޭ ކިޔާފައި އަމާބުނީތީ ފަރަށްދާގޮތަށް ކަންތައް ކުރުމެއް ރަނގަޅެއް ނުވާނެއެވެ. ހުޅަނގު ރުއްސަން ކަންތައްތަކެއް ކުރުމަކުން މާބޮޑެތި ފައިދާތަކެއް ނުލިބޭނެއެވެ. ޤިޞާޞް ހިފާނަމަ ހިފަންޖެހޭނީ ޤިޞާޞެވެ. ހުޅަނގުން ޖަހާބެރަށް ނަށައިގެން ނުވާނެއެވެ. އިސްލާމްދީނުގެ މަތިވެރި އުޞޫލްތަކަށް ތަބަޢަވުމުގެ ނިޔަތުގައި މަސްލަޙަތަށް ބަލައިގެން ކުރާކަމަކަށް ހަދަންވާނެއެވެ. ހަމައެކަނި މީހާ މަރައިލުމަކީ މަޤްޞަދެއްކަމަށް ހަދައިގެން ނުވާނެއެވެ. އެއީ ހުޅަނގުން ދެކޭގޮތެކެވެ.
އެއީ ﷲ ތަޢާލާ ވަޙީކުރައްވާފައިވާ ފަދައިންނެވެ. މާއިދާ ސޫރަތުގެ 45 ވަނަ އާޔަތުގައި ވާފަދައިންނެވެ." وَكَتَبْنَا عَلَيْهِمْ فِيهَا أَنَّ النَّفْسَ بِالنَّفْسِ وَالْعَيْنَ بِالْعَيْنِ وَالْأَنْفَ بِالْأَنْفِ وَالْأُذُنَ بِالْأُذُنِ وَالسِّنَّ بِالسِّنِّ وَالْجُرُوحَ قِصَاصٌ فَمَنْ تَصَدَّقَ بِهِ فَهُوَ كَفَّارَةٌ لَهُ وَمَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولَئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ"" މާނައަކީ: "އެތައުރާތުގައި އެއުރެންގެ މައްޗަށް ތިމަންރަސްކަލާނގެ ޤިޞާޞްގެ އުޞޫލްތައް ކަނޑައެޅުއްވީމެވެ. ހަމަކަށަވަރުން ނަފްސަކަށް ނަފްސެކެވެ.ލޮލަކަށް ލޮލެކެވެ. ނޭފަތަކަށް ނޭފަތެކެވެ. ކަންފަތަކަށް ކަންފަތެކެވެ. ދަތަކަށް ދަތެކެވެ. ޒަޚަމަކީ ޤިޞާޞް ހިފަންޖެހޭނެ ކަމެކެވެ.ފަހެ، އެކަން މާފުކޮށްފި މީހާޔަށް އެއީ ކައްފާރާއެކެވެ. އަދި اللَّهބާވައިލެއްވި ޙުކުމުން ޙުކުމް ނުކުރާމީހާ (ދަންނާށެވެ!) ފަހެ، އެއުރެން އެއީ، ހަމަ އަނިޔާވެރިންނެވެ".
މިހެންވެ ބޯޗިސްކޮށްގެންމަރާލީމާ ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހިވަސައްލަމް އެމީހާ މަރާލީވެސް ހަމަ ބޯޗިސްކޮށްލާފައިއެވެ. ބޮޑު ގާބުރިއަކުން ޖަހާފައިއެވެ. ޢުރަނިއްޔީންގެ ލޯ ކޮނެ އަތްފައިބުރިކޮށް މަރާލީ ޖަމަލް ގެންގުޅޭމީހާވެސް އެފަދައިން މަރާލީމައެވެ. ޤިޞާޞް ހިފުމުގެ ފުރިހަމަ މާނާގައެވެ.
މިއާއި ޚިލާފަށް ހުޅަނގުން މާކުދިކުދި ކުށްތަކަށް މަރުގެ އަދަބު ދޭއިރު ލޯ ބޯ ޗިސްޗިސް ވަންދެން ކަރަންޓުދީ ހަދައެވެ. ބައެއް ފަހަރު އަލިފާނުގެ ޗެމްބަރަކަށް ލާ އަންދައެވެ. އަނެއްބައިފަހަރު ވިހަ ދީގެން މަރާހަދައެވެ. ނަމަވެސް މިއަނިޔާވެރިކަން އިސްލާމްދީނުގައިވަނީ ނަހީކުރައްވާފައެވެ. އަދި މީހަކު މެރިކަމުގައިވިއަސް ރަޙްމާއި ހަމްދަރުދީއާއި އޯގާތެރިކަމާއެކު އެކަންކުރަންވަނީ އަމުރުކުރައްވާފައެވެ. އެހެންވެ، ޤިޞާޞް ހިފުމަކީ އެންމެރަޙްމް އަނިޔާ ލިބުނުމީހާގެ ޙައްޤުގައި އަނިޔާވެރިޔާއަށް ދެވޭ ރަޙްމުން ފުރިހަފައިވާ ޢުޤޫބާތެކެވެ. އެއީ އެފަދަ ޖަރީމާތަކުން މީސްތަކުން ދުރުކުރުމަށް އޮތް އެންމެ ފުރިހަމަގޮތެވެ. އަދި ވޭނުގައި މަރާލެވުނު މީހާގެ ވާރުތަވެރީންނަށްވެސް ތަސައްލީ ލިބޭނެގޮތެވެ.
ހަމައެގޮތަށް ދަންޖެއްސުމުންވެސް މީހުންގެ ނަޒަރުގައި ކަނޑިން ޖަހާމަރާމެރުމާއި އެއްގޮތެވެ. ނަމަވެސް ޙަޤީޤަތުގައި އެއްގޮތެއް ނުވެއެވެ. އެހެނީ ދަންޖައްސާމީހާގެ ކަރަށް އެގޮށް ބާރުވެ އޭގެ ސަބަބުން ފުރާނަދާން ހިނދުކޮޅަކަށްވުރެ މާގިނައިރުވާކަމަށް ދިރާސާތަކުން ހާމަވެއެވެ. ނަމަވެސް ކަނޑީގެ އެތިފަހަރަކުން ވަގުތުން މީހާގެ ސިކުނޑިއާއި ހަށިގަނޑުގެ ގުނަވަންތަކާއި ވަކިކޮށް ވަގުތުން އެމީހަކު މަރުވެއެވެ. އަދި އެމީހަކަށް އަޅާވޭންވެސް ކުޑަވެއެވެ. ވީމާ މީގައި ފުރިހަމައީ އިސްލާމްދީނުގައި އައިސްފައިވާ ގޮތަށް ކަންކުރުމުވެ. އަޅުކަމަކަށްވެ، ސަވާބު ލިބޭނީ އެއިރުންނެވެ.
