ހަމައެކަނި ޞަޙީޙް ބުޚާރީގައިވެސް، ޞަޙާބީ ބޭކަލުންގެ ތެރެއިން 8 ބޭކަލެއް މާތް ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައިވާ ރަޖަމުގެ ޙައްދާބެހޭ ރިވާޔަތް ހިމަނުއްވާފައިވެއެވެ. އޭގެ ތެރެއިން ކޮންމެ ޞަޙާބީ ބޭކަލެއްގެ އަރިހުން އެކަކަށްވުރެ ގިނަ ރާވީން ރިވާކުރައްވާފައިވެއެވެ.
އިމާމު ބުޚާރީ، އެކަލޭގެފާނުގެ ޞަޙީޙް ބުޚާރީގައި ހިމަނުއްވާފައިވާ ރިޔާވަތްތަކުގައި ހިމެނޭ ޞަޙާބީންނަކީ، ޢަލީގެފާނު، ޖާބިރުގެފާނު، ޢުމަރުގެފާނު، ޒައިދު ބުނު ޚާލިދު، އަބޫ ހުރައިރާ، އިބްނު ޢައްބާސް، އިބްނު މަސްޢޫދު އަދި އިބްނު އަބީ އައުފާ – رضي الله عنهم – އެވެ
އަދި ހަމައެހެންމެ، ޞަޙީޙް މުސްލިމްގައި، 12 ޞަޙާބީ ބޭކަލެއްގެ އަރިހުން ރަޖަމުގެ ޙައްދު، އިމާމު މުސްލިމް ރިވާކުރައްވާފައިވެއެވެ. އިމާމު މުސްލިމް ހިމަނުއްވާފައިވާ، ޞަޙާބީ ބޭކަލުންނަކީ، ކުރިން ބުޚާރީގައި ހިމަނުއްވާފައިވާ (ޢަލީގެފާނު ފިޔަވައި) 7 ބޭކަލުންގެ އިތުރުން، ޢުބާދަތުގެފާނު، ބުރައިދަތުގެފާނު، ޖާބިރު ބުނު ސަމުރަތުގެފާނު، ޢިމްރާން ބުނު ޙުޞެއިންގެފާނު، އަބޫ ސަޢީދު އަލްޚުދުރީގެފާނެވެ. رضي الله عنهم جميعا.
އެހެންވީމާ، މިޢަދަދަށް ބަލާއިރު، މިއީ 13 ޞަޙާބީ ބޭކަލުންނެވެ. މި 13 ޞަޙާބީ ބޭކަލުން މާތް ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހުން ރަޖަމުގެ ޙުކުމް ރިވާކުރައްވާފައިވެއެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި، ޞަޙީޙް ބުޚާރީއާއި މުސްލިމްގައި ޞައްޙަ ޞަޙީޙް މަގުން ރިވާވެގެންވާ ޢަދަދެވެ. މާތް ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްފުޅުތައް އެންމެ ޞައްޙަ މަގުން ރިވާކުރެވިފައިވާ އަދި އުއްމަތް މި ދެފޮތުގެ ޞައްޙަ ކަމުގެ މައްޗަށް އިއްތިފާޤުވެ ޤަބޫލުކޮށްފައިވާ ދެފޮތެވެ.
ރަޖަމުގެ ޙައްދު މިވަރަށް ޘާބިތުވާން އޮތް އިރު، މިކަމަށް ހަމަ ބުއްދި ހުރި މީހަކު އިންކާރު ކުރާނެތޯއެވެ؟! ޞައްޙަ ޞަޙީޙް މަގުން 13 ޞަޙާބީންގެ ފަރާތުން ވާރިދުވެފައިވާ ޚަބަރެއް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ޤަބޫލު ނުކުރެވޭ ނަމަ، ދެން ކޮން ޚަބަރެއްތޯ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ޤަބޫލުކުރެވޭނީ؟!
ނޫރު ސޫރަތުގެ އާޔަތުން، ރަޖަމްގެ ޙުކުމް މަންސޫޚުވި ކަމަށް ކުރެވޭ ދަޢުވާ! އިމާމު އިބްނު ޙަޖަރު – رحمه الله – ޞަޙީޙް ބުޚާރީގެ ޝަރަޙަ "ފަތުޙުލް ބާރީ" (120/12) ގައި ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. ( ހަމަކަށަވަރުން، ނޫރު ސޫރަތް ބާއްވައިލެއްވުމަށްފަހުވެސް ރަޖަމުގެ ޙައްދު ޤާއިމުކުރެވުނު ކަމަށް ދަލީލުތަކުން ދައްކައެވެ. އެހެނީ، ނޫރު ސޫރަތް ބާއްވައިލެއްވުނީ، "އިފްކު"ގެ ޙާދިޘާއަށްފަހުއެވެ. އަދި އެޙާދިޘާ ހިނގީ، ހިޖުރައިން 4ވަނަ އަހަރުތޯ، 5ވަނަ އަހަރުތޯ ނުވަތަ 6ވަނަ އަހަރުތޯއާ މެދު ވަނީ އިޚްތިލާފު އުފެދިފައެވެ. ނަމަވެސް ރަޖަމުގެ ޙާދިޘާ ހިނގާފައިވަނީ އެއަށްވުރެ ފަހުންނެވެ. އަބޫ ހުރައިރާ -رضي الله عنه – ވެސް އެ ޙަދީޘާ ހިނގިއިރު ޙާޟިރުވެ ހުންނެވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު އިސްލާމްވެވަޑައިގެންނެވީ ހިޖުރައިން 7 ވަނަ އަހަރުއެވެ. އަދި ހަމައެހެންމެ، އިބްނު ޢައްބާސްވެސް މަދީނާއަށް އެކަލޭގެފާނުގެ މަންމާފުޅާއެކު މަދީނާއަށް ވަޑައިގެންނެވީ ހިޖުރައިން 9 ވަނަ އަހަރުއެވެ.)
މިދަޢުވާގެ އެންމެ ތާކުން ތާކުގެ ނުޖެހޭ ކަމަކީ، ރަޖަމުގެ ޙައްދަކީ މަންސޫޚުވެފައިވާ ޙުކުމެއް ކަމުގެ ދަޢުވާ މީގެ ކުރިން އެއްވެސް ބަޔަކު ކޮށްފައިނުވެއެވެ. މީގެ ކުރިން ރަޖަމުގެ ޙައްދަށް އިންކާރުކޮށްފައިވަނީ ޚަވާރިޖުންނާއި ބައެއް ހައްދުފަހަނައަޅައިފައިވާ މުޢުތަޒިލާއިންގެ ބައެކެވެ. ޚަވާރިޖުންގެ ތެރެއިންވެސް ހައްދުފަހަނައަޅާފައިވާ ފިރުޤާއެއްކަމަށްވާ އަޒާރިޤާއެވެ ކިޔުނު ފިރުޤާގެ މީހުންނެވެ. މިބައިމީހުންވެސް އެޙުކުމަކީ މަންސޫޚު ޙުކުމެއްކަމަށް ނުބުނެއެވެ. މިބައިމީހުން އިންކާރު ކުރަނީ ސުންނަތަށެވެ. އެހެންކަމުން، ސުންނަތުން އަންނަ އެއްވެސް ކަމަކަށް މިބައިމީހުން އިޢުތިރާފު ނުވަނީއެވެ. އެއީ ސުންނަތް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ ޞަޙާބީންނަށްވާތީއެވެ. ޞަޙާބީންނަކީ މިބައިމީހުން ދެކޭގޮތުގައި ކާފަރުންނެވެ. އެހެންކަމުން، މިބައިމީހުންނަކީ، އުއްމަތުގެ އިޖުމާޢު ނަޤުލު ކުރެވޭހިނދު، މިބައިމީހުންގެ ޚިލާފަށް ރިޔާޔަތްކުރެވޭ ބައެއް ނޫނެވެ. އަދި މި ދަޢުވާކުރާ މީހުންނާމެދު އެންމެ އަޖާއިބުވާންޖެހޭ ކަމަކީ މިބައިމީހުންގެ ޖާހިލުކަމެވެ. އެހެނީ، ޤުރުއާނުގެ އާޔަތްތައް ބާއްވައިލެއްވުނު ޒަމާނުގައި އުޅުއްވި ޞަޙާބީންގެ ބަސްފުޅަކީ ރަޖަމުގެ ޙައްދަކީ އިސްލާމްދީނުގެ ޙައްދެއްކަމުގައެވެ. ޢުމަރުގެފާނު، ޢަލީގެފާނު، އަބޫބަކުރުގެފާނު، އުބައިއްޔު ބުނު ކަޢްބު އަދި ހުރިހާ ޞަޙާބީންގެ ފަރާތުން އައިސްފައިވަނީ ރަޖަމުގެ ޙައްދަކީ އިސްލާމްދީނުގެ ޙައްދެއްކަމުގައެވެ. އެހެންކަމުން، ޞަޙާބީން އިން ފެށިގެން، ތާބިޢީން އަދި ތަބަޢަ ތާބިޢީންގެ ތެރެއިންވެސް ރަޖަމުގެ ޙައްދާ މެދު ވާހަކަ ދެއްކެވި ބޭފުޅުންގެ ތެރެއިން އެއްވެސް ބޭފުޅެއްގެ ކިބައިން، ރަޖަމުގެ ޙައްދަކީ ފުރަތަމަ ކޮޅުގައި އޮތް ޙައްދެއްކަމާއި، ނޫރު ސޫރަތުގެ އާޔަތުން މަންސޫޚުވިކަމަށް ވިދާޅުވެފައެއް ނުވެއެވެ. ޤުރުއާން ބާއްވައިލެއްވުނީ ޞަޙާބީންގެ ތެރެއަށެވެ. އެބެއިކަލުންގެ ދުވަސްވަރުއެވެ. އެއަށްފަހު، އެބެއިކަލުންގެ އަރިހުން ޤުރުއާނާއި ޙަދީޘްފުޅު އުނގެނިވަޑައިގެންނެވީ ތާބިޢީންނެވެ. އެއަށްފަހު، ތާބިޢީންގެ ފަރާތުން އެޢިލްމުތައް ނަޤަލުކުރެއްވީ ތަބަޢަތާބިޢީންނެވެ. ދެން ނިކަން ބުއްދީގެ ތަރަހިން ވިސްނަވާށެވެ. ޤުރުއާނުގެ ޙުކުމްފުޅުތަކާއި ސުންނަތުގެ ޙުކުމްފުޅުތަކާއި، ނާސިޚު މަންސޫޚުގެ ޢިލްމު އެނގިލައްވާނީ ކޮން ބަޔަކަށްތޯއެވެ؟ އެބެއިކަލުންތޯއެވެ؟ ނުވަތަ 14 ޤަރުނު ފަހުން ނަސްޚުގެ ދަޢުވާ ކުރި ބަޔަކަށްތޯއެވެ؟ ނިކަން ބުއްދިން ވިސްނަވާށެވެ. 1400 އަހަރު ފަހުން އަންނަ މީހަކު ޢުމަރުގެފާނަށްވުރެ ބޮޑަށް، ވަޙީ ބާއްވައިލެއްވުނު ޒަމާން އެނގޭނެތޯއެވެ؟ ޤުރުއާނުގެ ޢިލްމަށް އެންމެ އަރައިހުންނެވި، އިބްނު ޢައްބާސް އަށްވުރެ ބޮޑަށް އެނގޭނެތޯއެވެ؟ އަދި ޞަޙާބީންގެ ތެރޭގައިވެސް ހުންނެވި، އެންމެ ޤުރުއާނު ތިލާވަތަށް އެންމެ މޮޅު އުބައިއްޔު ބުނު ކަޢްބަށް ވުރެ ބޮޑަށް، ވަޙީ ބާއްވައިލެއްވުނު ޒަމާނާއި، ދީނުގެ ޙައްދުތައް މޮޅަށް އެނގޭނެތޯއެވެ؟ އަދި ހަމައެހެންމެ، ޤުރުއާނު އަތުން ލިޔުއްވުމުގައި، އަދި މިއަދު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވާސިލުވެފައި މިވާ ޤުރުއާން އަތުން ލިޔުއްވި ޒައިދު ބުނު ޘާބިތަށްވުރެ، 1400 އަހަރު ފަހުން، އައި މީހަކު އެ ޒަމާނުގައި ހިނގާފައިވާ ކަންކަން ދަނެގަތުމަށް މޮޅުވާނެތޯއެވެ؟ މިހުރިހާ ޞަޙާބީންނަށްވެސް ނޭނގިއޮތްކަމެއް، 1400 އަހަރު ފަހުން އައި ބަޔަކަށް ކަޝްފުވެގެން މިއުޅެނީ ކޮން ހަމަ ބުއްދިއަކުންތޯއެވެ؟
ނަހަލާލަށް ބަލިވެ އިނުމަށް އޮތް ހައްލަކީ ދަރިމައި ނުވާގޮތް ހެދުމެއް ނޫނެވެ. ޒިނޭ ނުކުރުމެވެ. ޒިނޭ ނުކޮށް ނުހުރެވޭނަމަ އޮތީ ކައިވެނިކުރުމެވެ. ޒިނޭ ފަދަ ބޮޑެތި ފާހިޝް ކަންކަމުން ދުރުވަން ޖެހޭނެއެވެ. އެކަން ޕްރަމޮޓްކުރުމަކީ އެންމެ ބޮޑު ނުބައިކަމުގެ ތެރެއިން ހިމެނޭ ކަމެކެވެ.
- ޝައިޚް ޝަފީޢު ޢަބްދުﷲ
