ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރާއި، އުޅަނދު ރަޖިސްޓްރީ ކުރުމާއި، ދުއްވުމާއި، ޕާކުކުރުމުގެ އިތުރުން ޢާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ޚިދުމަތްތައް ހަރުދަނާ އޮނިގަނޑެއްގެ ދަށުން ބެލެހެއްޓުމަށް އެކުލަވާލެވުނު އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ އައު ޤާނޫނަށް ރަސްމީކޮށް ޢަމަލުކުރަން ފަށައިފިއެވެ. ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ފާސްކުރެއްވުމާ ގުޅިގެން ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑރ. މުޙައްމަދު މުޢިއްޒު ތަޞްދީޤު ކުރައްވާފައިވާ މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާފައިވަނީ، ސަރުކާރުގެ ގެޒެޓުގައި ޝާއިޢުކުރިތާ 30 ދުވަސް ހަމަވުމުންނެވެ. މި އައު ޤާނޫނާއެކު 2009 ވަނަ އަހަރުގެ އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ޤާނޫނާއި، 1978 ވަނަ އަހަރުގެ ހިނގާފައި ދާ މީހުންނާބެހޭ ޤާނޫނު ވަނީ އުވިގެން ގޮސްފައެވެ.
އައު ޤާނޫނުގެ ދަށުން ގްރޭޓަރ މާލެ ސަރަޙައްދު "ރަޖިސްޓްރޭޝަން އެންޑް ޓްރެފިކް މެނޭޖްމަންޓް ކޮންޓްރޯލްޑް ޒޯނެއް"ގެ ގޮތުގައި ވަނީ ކަނޑައަޅާފައެވެ. ސަރުކާރުން ހާމަކުރެއްވި ގޮތުގައި މީގެ މާނައަކީ މާލެ ސަރަޙައްދުގައި އުޅަނދު ރަޖިސްޓްރީ ނުކުރެވޭނެ ވާހަކައެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް، މި ސަރަޙައްދުގައި އުޅަނދު ރަޖިސްޓްރީ ކުރެވޭނީ ކަނޑައެޅޭ ޚާއްޞަ މިންގަނޑުތަކަކަށް ފެތޭނަމައެވެ. މީގެއިތުރުން، އުޅަނދުފަހަރު ބޭނުންކުރެވޭނެ އެންމެ ދިގު މުއްދަތަކީ 20 އަހަރު ކަމަށް ކަނޑައަޅާފައިވީ ނަމަވެސް، އެ މާއްދާއަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާނީ 3 އަހަރު ފަހުންނެވެ. އަދި ގްރޭޓަރ މާލެ ސަރަޙައްދުގެ ދަތުރުފަތުރު ބެލެހެއްޓުމަށް 3 އަހަރުގެ މުއްދަތަށް "ގްރޭޓަރ މާލެ ޓްރާންސްޕޯޓް އެންޑް މޮބިލިޓީ އޮފީސް" ގެ ނަމުގައި އޮފީހެއް ޤާއިމުކުރުމާއި، "ނޭޝަނަލް ރޯޑް ސޭފްޓީ ކައުންސިލް" އެއް އުފެއްދުމުގެ އިތުރުން ޚާއްޞަ ފަންޑެއް ޤާއިމުކުރުންވެސް ހިމެނެއެވެ.
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ފަރުވާކުޑަކޮށް ނުރައްކާތެރިކޮށް ދުއްވައިފިނަމަ 25،000 އާއި 100،000 ރުފިޔާއާ ދެމެދުގެ އަދަދަކުން ޖޫރިމަނާކުރެވޭނެއެވެ. އަދި މީހަކަށް އަނިޔާއެއް ވެއްޖެނަމަ ނުވަތަ މީހަކު މަރުވެއްޖެނަމަ ޖިނާއީ ދަޢުވާ އުފުލުމުގެ އިތުރުން 5 އަހަރާއި 10 އަހަރާ ދެމެދުގެ މުއްދަތަކަށް ލައިސަންސް ބާޠިލުކުރެވޭނެއެވެ. ކުޑަކުދިންނަށާއި ލައިސަންސް ނެތް މީހުންނަށް އުޅަނދު ދީފިނަމަ 25،000 އާއި 50،000 ރުފިޔާއާ ދެމެދުގެ އަދަދަކުން ޖޫރިމަނާކުރެވޭއިރު، އެކަމުގެ ސަބަބުން މީހަކަށް އަނިޔާއެއް ވެއްޖެނަމަ 50،000 އާއި 100،000 ރުފިޔާއާ ދެމެދުގެ އަދަދަކުން ޖޫރިމަނާކޮށް، 2 އަހަރާއި 5 އަހަރާ ދެމެދުގެ މުއްދަތަކަށް ލައިސަންސް ބާޠިލުކުރެވޭނެއެވެ. ލައިސަންސް ނެތި ދުއްވުމުން ފުރަތަމަ ފަހަރަށް 1،000 ރުފިޔާގެ ޖޫރިމަނާއެއް ކުރާއިރު ކުށް ތަކުރާރުވާ މިންވަރަކަށް ޖޫރިމަނާ ބޮޑުވާނެއެވެ. މީގެއިތުރުން ރޯޑްވާދިނަސް އައުނުކޮށް ދުއްވުމުން 1،000 ރުފިޔާއިން، އަދި އިމަޖެންސީ އުޅަނދުތަކަށް ހުރަސްއަޅައިފިނަމަ 1،500 ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރެވޭނެއެވެ. ޓްރެފިކް ނިޝާންތަކަށް ނުކިޔަމަންތެރިވާ ފަރާތްތައް ފުރަތަމަ ފަހަރަށް 1،000 ރުފިޔާ، ދެވަނަ ފަހަރަށް 1،500 ރުފިޔާ، އަދި ތިންވަނަ ފަހަރަށް 2،000 ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރާއިރު، އޭގެ ފަހުން އިތުރުވާ ކޮންމެ ފަހަރަކު ޖޫރިމަނާ ދެގުނަވާނެއެވެ.
ޤަވާޢިދާ ޚިލާފަށް ޕާކުކުރުމުން 500 ރުފިޔާގެ ޖޫރިމަނާއެއް ކަނޑައަޅާފައިވާއިރު، ކަންމަތިތަކާއި، މަގުގެ އަރިމައްޗާއި، ސްކޫލްތައް ކައިރި ފަދަ މަނާ ސަރަޙައްދުތަކުގައި ޕާކުކޮށްފިނަމަ 1،500 ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރެވޭނެއެވެ. އަދި ޚާއްޞަ އެހީއަށް ބޭނުންވާ ފަރާތްތަކަށް ޚާއްޞަކޮށްފައިވާ ތަންތަނުގައި ޕާކުކޮށްފިނަމަ 2،000 ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރެވޭނެއެވެ. ޕާކިންގ ޖޫރިމަނާގެ އަދަދު 5،000 ރުފިޔާއަށްވުރެ އިތުރުވެއްޖެނަމަ، ފައިސާ ދައްކައި ޚަލާޞްކުރަންދެން ފުލުހުންނަށް އެ އުޅަނދެއް ޓޯކޮށް ހިފެހެއްޓުމާއި، އުޅަނދު ނުދުއްވޭނެހެން އެލެކްޓްރޯނިކް ނުވަތަ މެކޭނިކަލް އާލާތެއް އެޅުވުމުގެ ބާރުވެސް ޤާނޫނުން ވަނީ ދީފައެވެ.
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ޓްރެފިކް ޤަވާޢިދުތަކާ ޚިލާފުވާ މީހުންގެ ލައިސަންސުން ޕޮއިންޓް އުނިވާ "ޑީމެރިޓް ޕޮއިންޓް" ނިޒާމެއް ވަނީ ތަޢާރަފުކޮށްފައެވެ. ވަކި މިންވަރަކަށް ޕޮއިންޓް ކެނޑުމުން ޚާއްޞަ ތަމްރީނު ޕްރޮގްރާމެއް ފުރިހަމަކުރަން ޖެހޭނެއެވެ. އަދި ދައްކަންޖެހޭ ފީއާއި ޖޫރިމަނާ 5،000 ރުފިޔާއަށްވުރެ އިތުރުވެއްޖެނަމަ ޑްރައިވިންގ ލައިސަންސް ހިފެހެއްޓުމުގެ އިޚްތިޔާރުވެސް ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކަށް ލިބިގެންވެއެވެ. އުޅަނދު ދުއްވި ފަރާތް ސާފުނުވާ ހާލަތްތަކުގައި، ވެރިފަރާތުގެ ހުއްދައާ ނުލައި ގެންދިޔަ ހާލަތްތައް ފިޔަވައި، ޒިންމާ އުފުލަންޖެހޭނީ އުޅަނދުގެ ވެރިފަރާތުން ކަމަށް ވަނީ ކަނޑައަޅާފައެވެ. މީގެއިތުރުން އެއް ލޭނެއްގައި ދެ އުޅަނދު އެއްވަރަކަށް ޖެހިގެން ދުއްވުމާއި، ނެވިގޭޝަން ފިޔަވައި އެހެން ބޭނުމަކަށް ދުއްވަމުން ފޯނު ބޭނުންކުރުމާއި، މިލްކުވެރިކަން ބަދަލުނުކޮށް އުޅަނދު ދުއްވުމާއި، އަހަރީ ފީ ނުދައްކައި ދުއްވުމަކީވެސް މަނާކަންކަމެވެ.
މި އައު ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުމާއެކު، ރާއްޖޭގެ މަގުމަތީގެ ރައްކާތެރިކަން ދެމެހެއްޓުމަށާއި އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމު މިހާރަށްވުރެ ހަރުދަނާ ކުރުމަށް ވަރުގަދަ ޤާނޫނީ އޮނިގަނޑެއް ވަނީ ޤާއިމުވެފައެވެ.
